![\"\"](\"https:\/\/www.rakancommunity.com\/web\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/RSC-inf-12-2-1-27-9928-2025.jpg\")
<\/figure><\/div>\n\n\nWalaupun Sarawak pesat membangun, cabaran jurang pembangunan antara bandar dan luar bandar masih wujud.<\/p>\n\n\n\n
Di sesetengah kawasan, kemudahan asas seperti air bersih, tenaga, pendidikan inklusif, dan akses pengangkutan masih belum setara dengan di kawasan bandar.<\/p>\n\n\n\n
Selain itu, kelompok masyarakat seperti komuniti OKU, penduduk pesisir, serta komuniti pekak sering berdepan risiko terpinggir daripada arus pembangunan.<\/p>\n\n\n\n
Soalnya, bagaimana memastikan pembangunan berlaku secara adil dan menyeluruh, tanpa mengorbankan identiti, budaya dan warisan masyarakat setempat?<\/p>\n\n\n\n
Penyelesaian 1: Kampung Angkat MADANI \u2013 Model Kerjasama Universiti dan Komuniti<\/strong><\/p>\n\n\n\n Salah satu inisiatif nyata datang daripada Universiti Malaysia Sarawak (UNIMAS) yang melaksanakan Program Kampung Angkat MADANI di lima buah kampung di Semera, Asajaya.<\/p>\n\n\n\n Dengan penglibatan 18 pusat tanggungjawab (PTJ), sebanyak 10 projek fizikal dan 8 program sosial dijalankan.<\/p>\n\n\n\n Antara projek yang dilaksanakan termasuk pemasangan sistem penuaian air hujan, pemasangan lampu solar, menaik taraf dewan kampung, pembinaan jeti baharu dan limbungan kapal.<\/p>\n\n\n\n Pada masa yang sama, program sosial seperti aktiviti komuniti dan pembaikan perpustakaan turut dijalankan.<\/p>\n\n\n\n Menurut Ahli Parlimen Batang Sadong, Rodiyah Sapiee, usaha ini adalah contoh semangat kerjasama antara universiti dan komuniti luar bandar yang bukan sahaja membina infrastruktur, tetapi juga menyentuh keperluan asas masyarakat.<\/p>\n\n\n\n UNIMAS sendiri menekankan prinsip \u201cUniversiti Didorong Komuniti untuk Dunia Lestari\u201d, menandakan pembangunan ini berlandaskan keperluan setempat.<\/p>\n\n\n\n Penyelesaian 2: Pemeliharaan Budaya dalam Pembangunan Bandar<\/strong><\/p>\n\n\n\n Di peringkat bandar, Sarawak menekankan bahawa pembangunan moden mesti seiring dengan pemeliharaan budaya dan warisan.<\/p>\n\n\n\n Timbalan Premier Sarawak, Datuk Amar Profesor Dr. Sim Kui Hian, menegaskan bahawa setiap projek pembangunan bandar adalah sebahagian daripada Strategi Pembangunan Pasca COVID-19 (PCDS) 2030 yang menekankan keseimbangan antara pertumbuhan ekonomi, kelestarian alam sekitar, dan keterangkuman sosial.<\/p>\n\n\n\n Inisiatif yang dilaksanakan termasuk pembinaan taman, laluan berbasikal, kebun komuniti, ruang mesra autisme, kemudahan OKU, serta skim perumahan mampu milik.<\/p>\n\n\n\n Usaha ini memperlihatkan pendekatan menyeluruh: bandar tidak hanya menjadi pusat ekonomi, tetapi juga ruang inklusif yang meraikan kepelbagaian masyarakat dan budaya Sarawak.<\/p>\n\n\n\n Penyelesaian 3: Pendidikan Inklusif sebagai Asas Pembangunan<\/strong><\/p>\n\n\n\n Kerajaan Sarawak turut melihat pendidikan inklusif sebagai asas kepada pembangunan menyeluruh. Menteri Pembangunan Wanita, Kanak-Kanak dan Kesejahteraan Komuniti, Dato Sri Fatimah Abdullah, menegaskan bahawa akses pendidikan untuk kanak-kanak berkeperluan khas dan komuniti terpinggir adalah keutamaan.<\/p>\n\n\n\n Melalui inisiatif seperti SeDidik, dasar pintu terbuka membolehkan kanak-kanak berkeperluan khas disepadukan ke dalam kelas biasa.<\/p>\n\n\n\n Guru-guru pula menerima latihan khusus, sementara semua pelajar diperkenalkan dengan bahasa isyarat.<\/p>\n\n\n\n Selain itu, penubuhan Pusat Intervensi Awal Sehenti (OSEIC) memberi diagnosis awal dan terapi untuk kanak-kanak autisme, sindrom down, dan kelewatan perkembangan.<\/p>\n\n\n\n Usaha ini bukan sahaja memastikan kanak-kanak luar biasa tidak ketinggalan, malah membuka peluang agar mereka mampu berkembang dalam sistem pendidikan arus perdana.<\/p>\n\n\n\n Penyelesaian 4: Inklusif untuk Komuniti Pekak dan Pesisir<\/strong><\/p>\n\n\n\n Pembangunan inklusif turut menyentuh suara komuniti yang sebelum ini kurang diberi perhatian.<\/p>\n\n\n\n Dalam Persidangan Pekak Malaysia 2025 di Sibu, Timbalan Menteri Pembangunan Wanita, Kanak-Kanak dan Kesejahteraan Komuniti, Datuk Mohammad Razi Sitam, menegaskan potensi komuniti pekak dan kepentingan mengiktiraf Bahasa Isyarat Malaysia (BIM) sebagai sebahagian identiti budaya mereka.<\/p>\n\n\n\n Dalam masa yang sama, komuniti pesisir dan pengusaha bot penumpang turut diberi perhatian melalui cadangan perluasan skim subsidi petrol BUDI95.<\/p>\n\n\n\n Menteri Pengangkutan Sarawak, Datuk Seri Lee Kim Shin, menekankan bahawa golongan ini tidak boleh terpinggir kerana pengangkutan air adalah nadi kehidupan harian mereka.<\/p>\n\n\n\n Kesan dan Pengajaran<\/strong><\/p>\n\n\n Pendekatan inklusif ini memberi kesan nyata kepada masyarakat.<\/p>\n\n\n\n Di Semera, penduduk kini mempunyai kemudahan air bersih, pencahayaan lebih selamat, dan ruang sosial yang diperbaharui.<\/p>\n\n\n\n Di bandar, warga emas, kanak-kanak, OKU, dan komuniti autisme kini mempunyai ruang awam mesra inklusi.<\/p>\n\n\n\n Dalam pendidikan, kanak-kanak berkeperluan khas lebih berdaya maju, manakala komuniti pekak mula mendapat pengiktirafan lebih rasmi.<\/p>\n\n\n\n Sarawak menunjukkan bahawa pembangunan bukanlah soal \u201csiapa paling maju,\u201d tetapi soal \u201cbagaimana semua orang maju bersama.\u201d<\/p>\n\n\n\n Melalui pendekatan berteraskan komuniti dan berpaksikan inklusiviti, Sarawak menampilkan model pembangunan yang progresif tetapi berakar pada budaya, keperluan dan suara rakyat.<\/p>\n\n\n\n Dari kampung pesisir hingga ke bandar moden, pembangunan inklusif ini membuka jalan ke arah masa depan yang seimbang: sebuah negeri yang bukan sahaja makmur secara ekonomi, tetapi juga adil, lestari, dan menyeluruh.<\/p>\n\n\n\n Rujukan<\/strong><\/p>\n\n\n\n BUDI95 Harus Inklusif Untuk Pengusaha Bot Penumpang Dan Komuniti Sungai | Suara Sarawak<\/em>. (2025, September 30). Suara Sarawak. https:\/\/suarasarawak.my\/budi95-harus-inklusif-untuk-pengusaha-bot-penumpang-dan-komuniti-sungai\/?utm_<\/p>\n\n\n\n Frankie Junau. (2025, July 27). Pembangunan inklusif bermula dengan pendidikan inklusif<\/em>. https:\/\/jpnsarawak.moe.gov.my\/makluman\/berita-semasa\/pembangunan-inklusif-bermula-dengan-pendidikan-inklusif?utm<\/p>\n\n\n\n Komuniti Pekak Berpotensi, Bukan Lemah – Razi | Suara Sarawak<\/em>. (2025, September 27). Suara Sarawak. https:\/\/suarasarawak.my\/komuniti-pekak-berpotensi-bukan-lemah-razi\/?utm_<\/p>\n\n\n\n News – Laman Web Jabatan Premier Sarawak<\/em>. (2025). Sarawak.gov.my. https:\/\/premierdept.sarawak.gov.my\/web\/subpage\/news_view\/23152\/UKAS?utm<\/p>\n\n\n\n Unimas Laksana 10 Projek Fizikal, 8 Program Sosial Di Semera | Suara Sarawak<\/em>. (2025, August 10). Suara Sarawak. https:\/\/suarasarawak.my\/unimas-laksana-10-projek-fizikal-8-program-sosial-di-semera\/?utm_<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Sarawak mempraktikkan pembangunan inklusif berteraskan komuniti melalui projek luar bandar, pemeliharaan budaya, pendidikan untuk semua, serta pengiktirafan komuniti terpinggir, memastikan tiada masyarakat tertinggal dalam arus kemajuan dan kesejahteraan.<\/p>\n","protected":false},"author":12,"featured_media":2166,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[13,295,156],"class_list":{"0":"post-2169","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-community-development","8":"tag-komuniti","9":"tag-pembangunan","10":"tag-sosial"},"yoast_head":"\n![\"\"](\"https:\/\/www.rakancommunity.com\/web\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/RSC-inf-12-3-1-27-9928-2025.jpg\")
<\/figure><\/div>\n\n\n