Sarawak terus meneguhkan kedudukannya sebagai peneraju tenaga hijau di rantau ASEAN melalui pelbagai inisiatif mampan yang memacu negeri ini ke arah pembangunan berasaskan tenaga boleh diperbaharui. Pendekatan ini bukan sahaja menyumbang kepada agenda nyahkarbon global, malah membuktikan bahawa pembangunan ekonomi dan kelestarian alam dapat bergerak seiring.
Premier Sarawak, YAB Datuk Patinggi Tan Sri (Dr) Abang Haji Abdul Rahman Zohari bin Tun Datung Abang Haji Openg menegaskan bahawa keutamaan terhadap tenaga hijau adalah pelaburan jangka panjang yang mampu menjamin masa depan negeri dan negara. “Walaupun ada isu tarif, saya percaya dalam jangka panjang, ekonomi akan menentukan bahawa kita memerlukan bahan yang mampan, bahan hijau yang sudah tentu akan menyumbang kepada nyahkarbon di peringkat global,” ujarnya ketika merasmikan Majlis Pecah Tanah Loji OCI Tokuyama Semiconductor Material (OTSM) di Bintulu.
Masalah: Keperluan Tenaga dan Krisis Global
Permintaan tenaga yang semakin meningkat, kesan perubahan iklim, dan cabaran kekurangan tenaga di beberapa wilayah termasuk Semenanjung Malaysia menuntut penyelesaian segera. Negara-negara lain kini sedang menilai tenaga nuklear dan teknologi baharu seperti tenaga pelakuran (fusion energy). Namun, Sarawak memilih pendekatan lebih selamat dan lestari melalui penggunaan sumber boleh diperbaharui, sekali gus mengurangkan pergantungan kepada bahan api fosil.
Penyelesaian: Strategi Tenaga Hijau Sarawak
Sarawak telah melancarkan Pelan Kelestarian 2030 dan Polisi Peralihan Tenaga Sarawak (SET-P), dengan matlamat mencapai 60-70% perkongsian tenaga boleh diperbaharui menjelang 2035. Antara langkah utama yang dilaksanakan termasuk:
1. Tenaga Hidro sebagai Tulang Belakang
Lebih 70% tenaga elektrik Sarawak kini dijana daripada tenaga hidro, menjadikannya negeri dengan grid elektrik paling bersih di Malaysia. Antara tahun 2010 hingga 2023, negeri ini berjaya mengurangkan pelepasan karbon grid sebanyak 72%, membuktikan keberkesanan peralihan ini.
2. Ekonomi Hidrogen
Melalui pelaksanaan Sarawak Hydrogen Economy Roadmap, projek seperti H2biscus dan H2ornbill sedang dibangunkan untuk menghasilkan hidrogen kos efektif bagi kegunaan domestik dan eksport. Premier Abang Johari turut menekankan bahawa hidrogen bukan sekadar sumber tenaga bersih tetapi pemacu transformasi industri dan peluang perdagangan antarabangsa.
Salah satu kejayaan nyata ialah penggunaan sistem tenaga hibrid berasaskan hidrogen di Klinik Kesihatan Long Loyang yang beroperasi 24 jam menggunakan tenaga daripada air hujan dan solar, membuktikan impak teknologi hijau kepada komuniti luar bandar.
3. Infrastruktur dan Hub Strategik
Kerajaan Sarawak merancang untuk membangunkan empat hub tenaga utama:
– Hub Tenaga Boleh Diperbaharui,
– Hub Gas Asli,
– Hub Hidrogen, dan
– Hub Karbon Tangkap, Guna Semula dan Simpan (CCUS).
Langkah ini dijangka membuka peluang pelaburan bernilai RM350 bilion hingga RM430 bilion serta mencipta 44,000 pekerjaan berkemahiran tinggi, sekaligus memacu ekonomi tempatan.
Impak: Menjadi “Battery of ASEAN”
Sarawak kini digelar sebagai “Battery of ASEAN” kerana keupayaannya menyalurkan tenaga bersih merentasi sempadan. Melalui rangkaian grid rentas negara, tenaga elektrik dari Sarawak sudah dieksport ke Kalimantan Barat dan bakal diperluas ke Brunei, Sabah, dan Singapura.
Kerjasama tenaga hijau Sarawak-Singapura yang sedang dipertimbangkan berpotensi mewujudkan saluran eksport tenaga bersih pertama antara kedua-dua pihak. Ini bukan sahaja memperkukuh kedudukan Sarawak sebagai hab tenaga boleh diperbaharui, tetapi turut menyumbang kepada ekosistem tenaga serantau yang lebih stabil dan mampan.
Menghubungkan Teknologi dan Masyarakat
Sarawak juga menonjolkan bagaimana inovasi tenaga hijau dapat mengubah kehidupan rakyat. Projek Sistem Pengangkutan Bandar Kuching (KUTS) menggunakan tren ART dan bas berkuasa hidrogen bakal menjadi contoh pengangkutan bandar bebas karbon pertama di Malaysia. Loji Hidrogen Rembus akan membekalkan 5,000 kg hidrogen setiap hari, memastikan operasi berterusan untuk 38 tren ART dan 55 bas hidrogen.
Premier Sarawak menekankan bahawa inisiatif ini adalah “janji yang ditunaikan” apabila inovasi teknologi benar-benar menyentuh kehidupan masyarakat, termasuk di kawasan pedalaman.
Seruan Tindakan: Mengajak Dunia Bersama
Melalui penyertaan dalam Energy Export Conference (EEC) 2025 di UK dan Persidangan Hidrogen Asia Dunia di Tokyo, Sarawak mengukuhkan kedudukannya di pentas global, menarik pelaburan antarabangsa dalam bidang tenaga bersih. Premier Sarawak menegaskan, “Sarawak telah mulakan langkah pertama. Kini, kami mengajak anda semua untuk turut serta dalam perjalanan ini ke arah inovasi, keterangkuman, dan kemakmuran bersama.”
Kesimpulan
Sarawak membuktikan bahawa pembangunan mampan bukan lagi sekadar wacana, tetapi realiti yang sedang dibina hari ini. Melalui dasar berpandangan jauh, inovasi teknologi hijau, dan kerjasama serantau, negeri ini menjadi contoh bagaimana penyelesaian tenaga bersih boleh mengimbangi keperluan ekonomi, sosial, dan alam sekitar.
Dengan strategi bersepadu dan sokongan pelabur global, Sarawak bukan sahaja memacu peralihan tenaga hijau Malaysia, tetapi turut mencorakkan masa depan tenaga bersih ASEAN.
Rujukan
Akma Salleh. (2025, July 16). Sarawak komited pimpin transformasi tenaga hijau mampan – TVS. TVS. https://www.tvsarawak.my/2025/07/16/sarawak-komited-pimpin-transformasi-tenaga-hijau-mampan/?utm_
Alexandra Lorna. (2025, May 28). Sarawak Targets Up To 70% Renewable Energy Share By 2035 | Sarawak Tribune. New Sarawak Tribune. https://www.sarawaktribune.com/sarawak-targets-up-to-70-pct-renewable-energy-share-by-2035/?utm_
China makes clean energy the cornerstone of its long-term growth as trade falters. (2025). S&P Global Commodity Insights. https://www.spglobal.com/commodity-insights/en/news-research/blog/energy-transition/060425-et-highlights-malaysia-sustainability-blueprint-carbon-market-hydrogen?utm_
Liza Shireen Koshy. (2025, June 6). Sarawak reaffirms stand as Southeast Asia’s clean energy leader at UK conference. The Edge Malaysia. https://theedgemalaysia.com/node/758093?utm_
Muhammad, L. (2025, July 29). Kerjasama tenaga hijau Sarawak–Singapura dalam pertimbangan – TVS. TVS. https://www.tvsarawak.my/2025/07/29/kerjasama-tenaga-hijau-sarawak-singapura-dalam-pertimbangan/?utm_
News – Laman Web Jabatan Premier Sarawak. (2025). Sarawak.gov.my. https://premierdept.sarawak.gov.my/web/subpage/news_view/21046/UKAS?utm_
