Kerajaan elektronik bukan hanya melibatkan penggunaan teknologi untuk meningkatkan kecekapan pentadbiran awam, tetapi juga bertujuan untuk mendekatkan kerajaan dengan rakyat, menjadikan perkhidmatan lebih terbuka, telus, dan responsif.
Namun, seperti mana-mana perubahan besar, implementasi kerajaan elektronik di Malaysia menghadapi beberapa isu yang perlu diselesaikan bagi memastikan ia benar-benar berpaksikan rakyat.
Salah satu isu utama yang timbul dalam usaha kerajaan untuk mengimplementasikan kerajaan elektronik adalah jurang digital yang masih wujud di kalangan rakyat.
Walaupun penggunaan internet semakin meluas, masih ada segmen tertentu dalam masyarakat, terutamanya di kawasan luar bandar dan golongan berpendapatan rendah, yang tidak mempunyai akses internet yang stabil dan berkelajuan tinggi.
Kajian yang dilakukan oleh Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia Malaysia (SKMM) mendapati bahawa lebih 40% daripada penduduk luar bandar di Malaysia masih bergelut dengan akses internet yang terhad.
Ini menyebabkan mereka terpinggir daripada perkhidmatan dalam talian yang disediakan oleh kerajaan, sekali gus menyukarkan mereka untuk berinteraksi dengan pelbagai agensi kerajaan secara digital.
Selain itu, walaupun kerajaan telah berusaha untuk membangunkan platform digital untuk pelbagai perkhidmatan awam, masih banyak aplikasi dan portal yang dibangunkan secara berasingan tanpa penyelarasan yang jelas.
Rakyat seringkali terpaksa mengingat pelbagai log masuk dan kata laluan bagi setiap aplikasi, serta menghadapi isu teknikal yang menyebabkan aplikasi tidak berfungsi dengan baik.
Laporan tahunan Jabatan Perkhidmatan Awam menunjukkan bahawa lebih 30% aduan daripada rakyat berkaitan dengan masalah sistem dalam talian yang tidak berfungsi seperti yang dijanjikan.Punca utama masalah ini adalah kurangnya infrastruktur yang mencukupi untuk menyokong pelaksanaan kerajaan elektronik secara menyeluruh.
Meskipun kerajaan telah melaksanakan beberapa inisiatif, seperti menyediakan kemudahan jalur lebar di kawasan luar bandar dan bandar kecil, masih terdapat banyak kawasan yang belum mendapat akses yang diperlukan.
Faktor geografi dan kos penyediaan infrastruktur turut menjadi cabaran.
Di samping itu, kekurangan latihan dan kesedaran digital di kalangan segmen tertentu rakyat menyebabkan mereka tidak dapat memanfaatkan perkhidmatan digital yang disediakan oleh kerajaan.
Isu kedua adalah ketidakselarasan dalam pembangunan aplikasi dan platform kerajaan.
Setiap kementerian atau agensi sering membangunkan sistem mereka sendiri tanpa merujuk kepada sistem dan protokol yang lebih besar, yang menyebabkan kesulitan dalam integrasi dan penggunaan.
Kekurangan penyelarasan ini menyumbang kepada pengalaman pengguna yang tidak konsisten dan tidak efisien.
Untuk menangani isu jurang digital, kerajaan Malaysia telah melancarkan beberapa inisiatif untuk meningkatkan akses internet di kawasan luar bandar.
Salah satu projek utama adalah pembangunan infrastruktur jalur lebar di kawasan pedalaman melalui projek Jalinan Digital Negara (JEN) yang bertujuan menyediakan liputan internet yang lebih meluas kepada rakyat.
Selain itu, kerajaan juga berusaha untuk menyediakan kemudahan peranti yang lebih mampu milik kepada golongan miskin melalui program Peranti Siswa dan Peranti Rakyat.
Bagi menangani isu ketidakselarasan aplikasi, kerajaan melalui agensi seperti MAMPU (Unit Pemodenan Tadbiran dan Perancangan Pengurusan Malaysia) sedang berusaha untuk membangunkan satu sistem kerajaan bersepadu yang akan menyatukan pelbagai aplikasi dan portal kerajaan dalam satu platform.
Salah satu contoh inisiatif ini adalah pembangunan myGov — satu portal yang merangkumi pelbagai perkhidmatan awam untuk memudahkan rakyat mengakses maklumat dan perkhidmatan kerajaan dengan hanya satu log masuk.
Selain itu, kerajaan turut memperkenalkan Digital Government Application Standards (DGAS) yang mewajibkan semua aplikasi kerajaan mengikuti standard tertentu, termasuk aspek keselamatan, kebolehcapaian, dan kemudahan penggunaan.
Untuk memastikan rakyat lebih celik digital, kerajaan juga telah memperkenalkan program latihan dan kempen kesedaran seperti Digital Skills for All yang bertujuan mendidik rakyat mengenai penggunaan teknologi dan cara mengakses perkhidmatan kerajaan dalam talian dengan lebih efektif.
Program ini memberi tumpuan kepada golongan yang kurang berpengetahuan mengenai teknologi, terutamanya di kalangan warga emas dan golongan B40.Penyelesaian ini melibatkan kerjasama antara beberapa kementerian dan agensi kerajaan, termasuk MAMPU, Kementerian Komunikasi dan Digital, serta Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia Malaysia (SKMM).
Kerjasama dengan syarikat telekomunikasi, pengendali internet, dan syarikat teknologi juga memainkan peranan penting dalam memastikan infrastruktur dan platform kerajaan berfungsi dengan baik dan dapat diakses oleh semua lapisan masyarakat.Kerajaan elektronik bertujuan untuk menjadikan perkhidmatan awam lebih cekap, telus, dan mesra rakyat.
Namun, kejayaan dalam pelaksanaannya bergantung pada usaha kerajaan untuk mengatasi cabaran seperti jurang digital, ketidakselarasan aplikasi, dan kekurangan kesedaran digital.
Dengan pelbagai inisiatif yang sedang dilaksanakan, kerajaan Malaysia bergerak ke arah memperkasa rakyat melalui penyediaan perkhidmatan yang lebih mudah diakses, berkesan, dan inklusif.
Dalam membangunkan kerajaan elektronik, adalah penting untuk memastikan bahawa setiap lapisan masyarakat, tanpa mengira latar belakang geografi atau ekonomi, mendapat manfaat yang sama daripada kemudahan digital yang ditawarkan.
Dengan itu, kerajaan boleh mencapai matlamatnya untuk benar-benar berpaksikan rakyat di era digital ini.
Rujukan
- Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia Malaysia (SKMM). (2024). Laporan Tahunan SKMM.
- Unit Pemodenan Tadbiran dan Perancangan Pengurusan Malaysia (MAMPU). (2023). Pelan Tindakan Kerajaan Elektronik Malaysia.
- Kementerian Komunikasi dan Digital Malaysia. (2023). Jalinan Digital Negara (JEN).
