Ketika British memerintah Tanah Melayu suatu ketika dahulu iaitu sebelum tahun 1957, sekolah-sekolah di Tanah Melayu adalah bersifat tidak formal dan penekanan hanyalah kepada pengajaran kitab suci Al-Quran, tingkah laku dan akhlak yang baik, pengetahuan dan juga sifat kerohanian.
Terdapat lima (5) jenis persekolahan semasa penjajahan British iaitu, Sekolah Vernakular Melayu, Sekolah Vernakular Cina, Sekolah Vernakular India, Sekolah Inggeris dan Sekolah Agama (Madrasah).
Sekolah Vernakular merujuk kepada sekolah yang menggunakan bahasa ibunda dalam pelaksanaan penyelidikan dan pembangunan di sekolah.
Sekolah Melayu Gelugor di Pulau Pinang merupakan sekolah melayu pertama ditubuhkan pada tahun 1826 dan menggunakan Bahasa Melayu sebagai bahasa pengantar.
Sekolah Vernakular Cina pula menggunakan Bahasa Cina atau Mandarin sebagai bahasa pengantar manakala guru-guru dan buku teks diimport dari China.
Contoh sekolah Vernakular Cina ialah SJK (C) Hua Lian, Tanjung, Perak dan SJK (C) Chung Hwa, Kota Bharu, Kelantan.
Sekolah Vernakular Tamil pula menggunakan Bahasa Tamil sebagai bahasa pengantar manakala guru, kurikulum serta buku teks diimport dari India dan contoh sekolah Tamil ialah SJK (T) Manikavasagam, Tanjung Malim, Perak.
Sekolah Inggeris yang ditubuhkan di kawasan bandar mula diperkenalkan dalam kalangan anak bangsawan Melayu pada tahun 1905 dan Bahasa Inggeris dijadikan sebagai bahasa pengantar.
Penang Free School (1816) merupakan sekolah Inggeris yang pertama ditubuhkan di mana guru-guru yang mengajar merupakan paderi yang mendapat pendidikan di Eropah.
Selepas Merdeka, Dasar Pendidikan Negara telah digubal pada peringkat pusat oleh Kabinet, Kerajaan dan Kementerian Pendidikan melalui sistem Jawatankuasa yang memberikan perhatian kepada perkembangan potensi pelajar secara menyeluruh meliputi aspek-aspek intelek, rohani, emosi dan jasmani bagi melahirkan insan seimbang, harmonis dan berakhlak.
Terdapat tiga laporan pendidikan selepas kemerdekaan iaitu Laporan Razak, Penyata Rahman Talib dan Akta Pelajaran.
Laporan Razak yang dipengerusikan oleh Dato’ Abdul Razak Hussein (Menteri Pendidikan) pada tahun 1957 bertujuan untuk menyemak dasar pendidikan Persekutuan Tanah Melayu dan membina satu sistem pendidikan kebangsaan serta mengkaji semua struktur pendidikan negara.
Antara cadangan laporan Razak ialah;
- Bahasa Kebangsaan sebagai bahasa pengantar bagi semua peringkat persekolahan
- Satu jenis kurikulum dan peperiksaan sekolah yang sama, berpusat dan bercorak kebangsaan
Penyataan Rahman Talib yang dipengerusikan oleh Encik Abdul Rahman Talib (Menteri Pendidikan) adalah untuk mengkaji pelaksanaan dasar pendidikan kebangsaan pada Februari 1960.
Tujuan Penyata Rahman Talib adalah untuk menyemak semula pelaksanaan Dasar Pelajaran Kebangsaan serta membaiki sistem pendidikan di Persekutuan Tanah Melayu.
Antara cadangan Penyata Rahman Talib;
- Pendidikan secara percuma di sekolah rendah
- Kenaikan darjah secara automatik hingga tingkatan 3
- Peperiksaan penilaian darjah 5 diwujudkan
- Memajukan pendidikan teknik dan vokasional
Sementara, Akta Pelajaran yang dilaksanakan pada tahun 1961 adalah bertujuan untuk menubuhkan satu sistem pendidikan kebangsaan yang akan memupuk perkembangan kebudayaan, ekonomi dan politik.
Terdapat empat institusi pendidikan semasa iaitu;
- Pra Sekolah/Tadika
- Sekolah Rendah
- Sekolah Menengah
- Institusi Pendidikan Tinggi Awam (IPTA) / Institusi Pengajian Tinggi Swasta (IPTS)
Prasekolah merupakan satu program yang menyediakan pengalaman pembelajaran kanak-kanak yang berumur 4+ hingga 6 tahun dalam jangka masa satu tahun atau lebih sebelum memasuki tahun satu.
Pendidikan sekolah rendah pula mengambil masa enam tahun di mana kanak-kanak selalunya memulakan pendidikan sekolah rendah ketika berumur tujuh tahun.
Seterusnya ialah Sekolah Menengah yang terbahagi kepada dua peringkat iaitu Pendidikan Menengah Rendah (Tingkatan satu hingga Tingkatan tiga) dan Pendidikan Menengah Atas (Tingkatan empat hingga Tingkatan lima.
Akhir sekali ialah IPTA / IPTS di mana terdapat lebih kurang 20 buah IPTA di Malaysia serta lebih 400 IPTS yang berdaftar di bawah Kementerian Pendidikan Malaysia (KPM).
