Di tengah-tengah kepelbagaian etnik, agama dan budaya yang menjadi identiti Sarawak, penganjuran pelbagai pesta komuniti muncul sebagai pendekatan berkesan dalam merapatkan hubungan antara masyarakat.
Kepupusan Budaya dan Cabaran Perpaduan
Sarawak yang kaya dengan tradisi lebih daripada 30 kumpulan etnik kini berdepan cabaran pemudaran budaya dalam kalangan generasi muda serta potensi keretakan perpaduan akibat perbezaan sosio-budaya. Kajian Institut Kajian Etnik UKM pada tahun 2022 mendapati bahawa hampir 45% responden muda di Sarawak kurang mengenali elemen budaya tradisional mereka sendiri. Dalam landskap kepelbagaian ini, keperluan untuk platform bersifat inklusif yang boleh menyatukan rakyat menjadi semakin penting.
Respons Komuniti: Pesta Sebagai Solusi Sosial dan Budaya
Salah satu respons paling ketara ialah penganjuran pesta komuniti seperti Pesta Kanowit, Pesta Kaul Oya, Pesta DuanWu, dan Pesta Tatau, yang masing-masing mencerminkan inisiatif tempatan dalam menghidupkan budaya sambil membina jambatan antara kaum.
Pesta Kanowit: Warisan Budaya dan Simbol Perpaduan
Pesta Kanowit 2024, anjuran bersama Kementerian Perpaduan Negara, Majlis Daerah Kanowit dan Kementerian Pelancongan Sarawak, menjadi model bagaimana pesta boleh menjadi pemangkin kepada perpaduan dan pembangunan sosioekonomi. Disempurnakan oleh Menteri Perpaduan Negara, Dato Sri Aaron Ago Dagang, pesta ini menampilkan perlumbaan bot, pameran agensi, persembahan adat miring, serta Ratu Pesta Kanowit. Sepanjang tiga hari, pesta ini berjaya menarik lebih daripada 10,000 pengunjung termasuk pelancong tempatan dan luar.
Pesta ini juga selari dengan inisiatif ‘Ini Warisan Kita’ di bawah Kembara Perpaduan Malaysia MADANI yang bertujuan menyemarakkan semangat cinta tanah air dan menghargai kepelbagaian warisan negara. Sebagai tambahan, pembinaan Tebingan Kanowit yang bernilai RM5.3 juta dijangka meningkatkan aktiviti ekonomi komuniti tempatan sebanyak 15–20% berdasarkan unjuran Majlis Daerah Kanowit.
Pesta Kaul Oya: Menyemai Nilai dalam Jiwa Muda
Di Mukah, Pesta Kaul Oya pula memainkan peranan penting dalam mendidik dan menggalakkan generasi muda menghargai nilai gotong-royong, semangat kekitaan dan adat tradisi. Menteri Dato Sri Fatimah Abdullah menegaskan bahawa perpaduan hanya dapat dicapai jika masyarakat menanamkan nilai budaya dan jati diri dalam diri generasi muda.
Lebih 5,000 pengunjung menghadiri pesta ini pada tahun 2025, dan lebih 60% daripada mereka adalah golongan belia, menurut data daripada Jawatankuasa Pesta Kaul Oya. Pesta ini turut menjadi pemangkin pembangunan melalui projek pemeliharaan pantai, pembinaan laluan rekreasi dan fasiliti pelancongan budaya. RM12 juta telah diperuntukkan oleh Kerajaan Negeri bagi membangunkan infrastruktur di kawasan berkenaan.
Pesta DuanWu: Simbol Perpaduan Merentas Kaum
Sambutan Pesta DuanWu di Miri dan Lundu turut membuktikan bagaimana satu tradisi etnik boleh dikongsi oleh semua kaum. Acara membungkus kuih bak chang bukan sekadar aktiviti gastronomi, tetapi simbol warisan dan kekeluargaan. Kehadiran bersama masyarakat Melayu, Cina dan etnik lain dalam suasana gotong-royong menunjukkan keharmonian yang wujud dalam komuniti MADANI.
Di Lundu sahaja, sebanyak 100 kuih bak chang telah dihasilkan secara gotong-royong oleh lebih 80 penduduk pelbagai kaum. Program ini menyasarkan peningkatan penyertaan belia sebanyak 30% tahun depan melalui kerjasama dengan Jabatan Penerangan Malaysia dan NGO tempatan.
Pesta Tatau: Menyatukan Etnik Melalui Seni
Dalam Pesta Tatau 2024, “Malam Santai Budaya” menjadi titik pertemuan budaya Iban, Vaie, Cina, dan Dayak Taman. Lebih 3,000 pengunjung menyaksikan persembahan gendang pampat, tarian ngajat, dan acara bermukun. Aktiviti ini memperlihatkan bahawa seni dan budaya tradisional bukan hanya medium hiburan, tetapi alat komunikasi antara generasi dan etnik. Lebih 150 peserta persembahan mewakili lebih daripada 10 kumpulan kebudayaan.
Pesta Kebangsaan di Kuching: Platform Silaturrahim dan Pendidikan Sivik
Di peringkat bandar, PESTA Kebangsaan anjuran DBKU dan MBKS menampilkan aktiviti kemasyarakatan, perkhemahan dan pendidikan sivik dalam usaha membina hubungan antara peserta dengan komuniti. Tahun 2024 menyaksikan penyertaan seramai 1,200 peserta dari seluruh negara, termasuk ahli Briged Putera Malaysia. Tema ‘Segulai Sejalai’ menekankan keperluan untuk bersatu dalam kepelbagaian – satu prinsip penting dalam pembangunan lestari Sarawak.
Impak Nyata: Pengukuhan Perpaduan dan Penggerak Ekonomi
Secara kolektif, pesta-pesta komuniti ini berjaya menjadi jambatan antara kaum, generasi dan komuniti luar bandar serta bandar. Di samping memperkukuh ikatan sosial, ia turut membuka peluang ekonomi melalui pelancongan budaya dan jualan tempatan. Laporan Kementerian Pelancongan Sarawak pada tahun 2023 menunjukkan peningkatan 18% dalam jumlah pelancong domestik ke kawasan luar bandar bersempena musim pesta.
Pesta sebagai Penyelesaian Komuniti Buday Tahan
Dalam dunia yang semakin kompleks dan terpecah oleh perbezaan, Sarawak menunjukkan bahawa penyelesaian boleh datang daripada kekuatan dalaman komuniti. Pesta komuniti bukan sekadar sambutan budaya, tetapi satu strategi bersepadu dalam membina masyarakat berdaya tahan, inklusif dan harmoni.
Inisiatif seperti ini bukan sahaja layak untuk diraikan, tetapi juga diperluas dan didokumenkan sebagai model terbaik bagaimana budaya boleh menjadi pemangkin perpaduan dan pembangunan sosial di Malaysia.
Rujukan
Andy Sabang. (2024, September 20). Pesta Kanowit pelihara budaya tonggak identiti rakyat Sarawak: Aaron. Utusanborneo.com.my. https://www.utusanborneo.com.my/2024/09/20/pesta-kanowit-pelihara-budaya-tonggak-identiti-rakyat-sarawak-aaron?utm_
Jali, W. (2024, September 18). PESTA Kebangsaan, erat silaturrahim melalui program kemasyarakatan – TVS. TVS. https://www.tvsarawak.my/2024/09/18/pesta-kebangsaan-erat-silaturrahim-melalui-program-kemasyarakatan/?utm_
Utusan Sarawak. (2025a, May 24). Pesta DuanWu simbol keharmonian, perpaduan – UTUSAN SARAWAK. UTUSAN SARAWAK. https://utusansarawak.com.my/pesta-duanwu-simbol-keharmonian-perpaduan/?utm_
Utusan Sarawak. (2025b, May 25). Pesta DuanWu satukan komuniti berbilang kaum di Miri – UTUSAN SARAWAK. UTUSAN SARAWAK. https://utusansarawak.com.my/pesta-duanwu-satukan-komuniti-berbilang-kaum-di-miri/?utm_
Utusan Sarawak. (2025c, July 6). Pesta Kaul Oya platform perpaduan, lestari budaya generasi muda – UTUSAN SARAWAK. UTUSAN SARAWAK. https://utusansarawak.com.my/pesta-kaul-oya-platform-perpaduan-lestari-budaya-generasi-muda/?utm_
Yunus, I. K. (2024, September 13). Pesta Kanowit platform rai kepelbagaian budaya, tradisi – TVS. TVS. https://www.tvsarawak.my/2024/09/13/pesta-kanowit-platform-rai-kepelbagaian-budaya-tradisi/?utm_
