Isu integriti dan tadbir urus sering dianggap sebagai masalah eksklusif sektor awam, seolah-olah hanya kerajaan dan penjawat awam yang memikul tanggungjawab moral terhadap amanah dan ketelusan.
Hakikatnya, integriti dan tadbir urus merupakan ekosistem nilai yang merentas seluruh struktur masyarakat melibatkan kerajaan sebagai pembuat dasar, sektor swasta sebagai pelaksana ekonomi, dan individu sebagai pemegang nilai asas yang menentukan sama ada sistem ini berfungsi atau runtuh.
Apabila salah satu komponen ini gagal, kesannya bukan sahaja bersifat institusi, tetapi turut menjejaskan kepercayaan sosial, kestabilan ekonomi dan hala tuju pembangunan jangka panjang.
Integriti merujuk kepada kejujuran, amanah dan konsistensi antara nilai dan tindakan, manakala tadbir urus pula ialah cara kuasa, sumber dan keputusan diurus secara telus, bertanggungjawab dan adil.
Kedua-duanya tidak boleh dipisahkan kerana tadbir urus tanpa integriti melahirkan sistem yang kelihatan teratur tetapi rapuh, manakala integriti tanpa tadbir urus hanya bergantung kepada keikhlasan individu yang mudah terhakis oleh tekanan kuasa dan kepentingan.
Di sinilah bermulanya rantaian sebab dan akibat yang sering tidak disedari masyarakat, apabila kelemahan integriti dalam sektor awam menyebabkan keputusan dasar dipengaruhi oleh kepentingan sempit, rundingan tertutup dan konflik kepentingan.
Akibatnya, projek awam menjadi mahal tetapi berkualiti rendah, bantuan tidak sampai kepada kumpulan sasaran dan keutamaan pembangunan tersasar.
Data antarabangsa menunjukkan bahawa negara yang gagal mengawal rasuah mengalami kerugian ekonomi yang besar akibat ketirisan.
Menurut World Bank, rasuah menyumbang kepada kehilangan lebih USD 2.6 trillion setiap tahun di peringkat global, bersamaan hampir 5% daripada Keluaran Dalam Negeri Kasar (KDNK) dunia.
Kesan ini bukan sahaja menjejaskan fiskal negara, tetapi mengurangkan kemampuan kerajaan menyediakan perkhidmatan asas seperti pendidikan, kesihatan dan infrastruktur.
Di Malaysia, persepsi terhadap integriti sektor awam masih belum menunjukkan peningkatan yang memberangsangkan.
Indeks Persepsi Rasuah 2024 yang diterbitkan oleh Transparency International merekodkan skor Malaysia pada 50 daripada 100 dan berada di kedudukan ke-57 dunia, satu kedudukan yang kekal tanpa perubahan ketara sejak beberapa tahun kebelakangan ini.
Skor ini menggambarkan bahawa walaupun terdapat pelbagai reformasi dan komitmen politik, rakyat dan komuniti perniagaan masih melihat risiko rasuah sebagai isu yang berterusan.
Akibat daripada persepsi ini, keyakinan pelabur terjejas dan kos pematuhan perniagaan meningkat kerana sektor swasta terpaksa berhadapan dengan ketidaktentuan peraturan dan proses yang tidak konsisten.
Namun, menuding jari sepenuhnya kepada kerajaan juga tidak adil jika sektor swasta sendiri gagal menjunjung integriti.
Dalam banyak kes, rasuah dan salah guna kuasa berlaku kerana wujudnya permintaan daripada pihak berkepentingan dalam dunia korporat.
Amalan sogokan untuk mempercepatkan kelulusan, manipulasi laporan kewangan, pengelakan cukai dan eksploitasi buruh merupakan manifestasi kegagalan tadbir urus korporat.
Apabila syarikat meletakkan keuntungan jangka pendek mengatasi etika, akibatnya bukan sahaja menjejaskan reputasi organisasi, tetapi turut merosakkan ekosistem pasaran secara keseluruhan.
Skandal korporat di pelbagai negara membuktikan bahawa ketiadaan integriti dalam sektor swasta boleh mencetuskan krisis kewangan, kehilangan pekerjaan besar-besaran dan kerugian pelabur yang akhirnya ditanggung oleh masyarakat.
Sebaliknya, negara-negara yang berjaya membina tadbir urus korporat yang kukuh menunjukkan korelasi jelas antara integriti dan daya saing ekonomi.
Denmark dan Finland, yang masing-masing mencatat skor Indeks Persepsi Rasuah (CPI) melebihi 85, bukan sahaja terkenal dengan sektor awam yang telus, tetapi juga dengan syarikat yang mengamalkan piawaian tadbir urus tinggi, pendedahan maklumat terbuka dan budaya pelaporan dalaman yang dilindungi.
Di negara-negara ini, rasuah bukan sahaja salah dari segi undang-undang, tetapi dianggap pengkhianatan terhadap kontrak sosial.
Akibatnya, kos menjalankan perniagaan menjadi lebih rendah, inovasi berkembang dan kepercayaan antara kerajaan, pasaran dan rakyat kekal tinggi.
Dalam konteks Sarawak, pendekatan yang diambil memperlihatkan kesedaran bahawa integriti tidak boleh dipaksakan semata-mata melalui penguatkuasaan.
Usaha memperkenalkan Ordinan Ombudsman Sarawak dan program pembudayaan integriti di peringkat komuniti menunjukkan bahawa Kerajaan Sarawak mengiktiraf peranan rakyat dan sektor swasta sebagai rakan kongsi dalam tadbir urus.
Apabila mekanisme aduan diwujudkan dan masyarakat diberi ruang untuk memantau pentadbiran, kesannya ialah peningkatan akauntabiliti dan pengurangan jurang kuasa antara pembuat keputusan dan rakyat.
Pada masa yang sama, penglibatan agensi negeri dalam pensijilan sistem anti-rasuah seperti ISO 37001 mencerminkan kesungguhan memperkukuh integriti organisasi secara berstruktur, bukan sekadar simbolik.
Namun, integriti tidak akan bertahan lama jika individu tidak memainkan peranan asas mereka, kerana setiap keputusan kecil, sama ada memilih jalan pintas, memanipulasi maklumat atau berdiam diri terhadap salah laku, menyumbang kepada normalisasi ketidakjujuran.
Apabila masyarakat mula menganggap rasuah kecil sebagai perkara biasa, akibat jangka panjangnya ialah hakisan nilai moral kolektif.
Ini menjelaskan mengapa negara dengan sistem undang-undang yang baik masih boleh gagal jika integriti individu tidak dipupuk secara berterusan melalui pendidikan, teladan kepimpinan dan norma sosial yang jelas.
Bukti global menunjukkan bahawa gabungan ketelusan data, perlindungan pemberi maklumat, penggunaan teknologi digital dan pendidikan nilai sejak awal mampu mengubah hala tuju integriti sesebuah negara.
Apabila kerajaan membuka data perbelanjaan, syarikat mengamalkan pendedahan korporat yang jujur, dan individu berani menolak budaya tidak beretika, kesan berangkai yang positif akan terbentuk.
Kepercayaan meningkat, kos pengawasan menurun, dan sumber awam serta swasta dapat dimanfaatkan secara optimum untuk kesejahteraan bersama.
Akhirnya, integriti dan tadbir urus bukan agenda elit atau slogan pentadbiran, tetapi cerminan kematangan sesebuah masyarakat.
Kegagalan memeliharanya membawa kepada pembaziran, ketidakadilan dan kelesuan ekonomi, manakala kejayaannya menghasilkan kestabilan, kemakmuran dan maruah nasional.
Malaysia, termasuk Sarawak, kini berada di persimpangan penting yang menuntut kebijaksanaan dan kejelasan hala tuju.
Pilihan yang dibuat hari ini oleh kerajaan, sektor korporat dan individu akan menentukan sama ada negara bergerak ke arah pembudayaan integriti sebenar atau terus terperangkap dalam kitaran sebab dan akibat yang merugikan generasi akan datang.
Rujukan:
- Corruption Perceptions Index 2024. (2025, February 11). Transparency.org. https://www.transparency.org/en/cpi/2024?gad_source=1&gad_campaignid=15272914516&gbraid=0AAAAADud0D-YUY2GAUtnNhstDPKmoscyd&gclid=CjwKCAiA3-3KBhBiEiwA2x7FdMkrkZvSY1-0ZCrzIvuTSH42sGu-Q7yCs2F3LkakCf3K1fqMDU6GuBoCSfcQAvD_BwE
- Transparency International Malaysia. (n.d.). Www.transparency.org.my. https://www.transparency.org.my/
- World Bank. (2024). Worldwide Governance Indicators. World Bank. https://www.worldbank.org/en/publication/worldwide-governance-indicators
- Laman Web Jabatan Premier Sarawak. (2025). Sarawak.gov.my. https://premierdept.sarawak.gov.my/web/home/index/
